بر اساس بررسی های انجام شده توسط مراکز معتبر بین المللی برخی از
عوامل شیمیایی از جمله گاز خردل از نوع عوامل پایدار در محیط است و
آثار زیان بار آن سال ها در محیط زیست باقی می ماند. چنان چه از
ترکیبات این عوامل استفاده شود پایداری آن ها تقویت می باید و بر
اثرات مخرب شان افزوده می شود.
همچنین منابع خاک و آب و هوای مناطقی
که هدف اصابت سلاح های شیمیایی قرار می گیرند، بر پایداری این
عوامل تأثیرگذار است. برای مثال در مناطق سرد و شنی پایداری عوامل
شیمیایی بالا است، چرا که تحت این شرایط امکان تجزیه پذیری آنها
بسیار ضعیف است.
سلاح های شیمیایی اثرات زیان بار و جبران ناپذیری بر محیط زیست و
اکوسیستم مناطق آلوده دارند که از جمله می توان به موراد زیر اشاره
کرد:
1. عملکرد طبیعی خاک را مختل می سازد، در اصطلاح خاک را می سوزاند
که در این خاک امکان زندگی میکرو ارگانیسم های طبیعی خاک وجود
ندارد.
2. موجب اختلالات ژنتیکی در گیاهان، توقف رشد آنها و از بین رفتن
پوشش گیاهی می شود.
3. در جانوران نیز موجب ایجاد اختلال ژنتیکی و اختلال در رشد جنین
و حتی سقط آن می شود.
کشورهای مختلف تحقیقات زیادی را در مورد اثرات مخرب سلاح های
شیمیایی بر محیط زیست انجام می دهند، این در حالی است که تاکنون
هیچ گونه تحقیقاتی در زمینه اثرات زیست محیطی سلاح های شیمیایی در
ایران صورت نگرفته و هیچ ارگان و سازمانی هم مسوولیت آن را تقبل
نکرده و نمی کند.
با وجود آزاد شدن ده ها تن مواد شیمیایی مهلک و سمی از جمله عوامل
اعصاب یا ارگانوفسفرها که ساختمانی شبیه علف کش ها دارند و نیز گاز
خردل و ترکیبات آن در مناطق مرزی کشورمان در طول جنگ تحمیلی از
جمله تالاب ها و مرداب های هورالعظیم و هورالهویزه در جنوب و باغ
ها و جنگل های استان های کردستان و کرمانشاه، دریاچه زریوار در
مریوان و باغ های اطراف سردشت و پیران شهر.
سرپرست دفتر بررسی آلودگی خاک و آب سازمان حفاظت از محیط زیست
کشوردر این زمینه می گوید: هنوز بودجه ای برای آزمایش سلامت خاک
خوزستان در اختیار این دفتر قرار داده نشده است.
دکتر سروش مدیری با بیان اینکه خاک خوزستان بعد از 8 سال دفاع مقدس
باید مورد بررسی و آزمایش قرار می گرفته می گوید: متاسفانه تا
امروز هیچ بودجه تحقیقاتی در این خصوص در اختیار دفتر بررسی آلودگی
خاک و آب قرار نگرفته است.
وی می افزاید: به دلیل استفاده از گازهای شیمیایی توسط رژیم
بعث عراق در جنگ 8 ساله علیه ایران و ترکیب مواد شیمیایی با مشتقات
نیترات که موجب پایداری آنها می شود بعد از جنگ باید خاک مناطق
عملیاتی مورد آزمایش قرار می گرفت که به علت عدم اختصاص بودجه و
ناهماهنگی با دستگاه های متخصص این امر با تاخیر همراه بوده است.
مدبری معتقد است: هم اکنون طرح جامعه اطلس خاک خوزستان در حال مطالعه است
و برای بهتر نتیجه دادن آن نیاز به پژوهشگران و محققان در زمینه
سلاح های شیمیایی، میکروبی و هسته ای هستیم که ادامه این طرح
نیازمند تامین بودجه است .
انتهای گزارش